پس زدن ایمپلنت دندان چگونه اتفاق میافتد؟ ایمپلنت دندان یکی از پیشرفتهترین روشهای جایگزینی دندانهای از دست رفته است. با این حال در برخی موارد نادر، بدن ممکن است ایمپلنت را پس بزند. آگاهی از علائم این عارضه باعث میشود، مراجعین در صورت مواجه با چنین شرایطی سریعا به پزشک مراجعه کرده و از آسیبهای بیشتر جلوگیری کنند.
پس زدن ایمپلنت دندان به چه معناست
ایمپلنت دندان، پایهای فلزی (معمولاً از جنس تیتانیوم سازگار با بدن) است که در استخوان فک قرار میگیرد و نقش ریشه دندان را ایفا میکند. پس از گذشت زمان و با جوش خوردن استخوان به ایمپلنت، تاج یا پروتز دندانی روی آن نصب میشود.
در واقع ایمپلنت دندان، نوعی پیوند بین استخوان فک و پروتز مصنوعی است. پس زدن ایمپلنت به حالتی گفته میشود که بدن به دلایل مختلف، ایمپلنت را نمیپذیرد. در این شرایط فرایند اتصال صحیح استخوان به پایه انجام نمیشود یا پس از مدتی دچار لقی خواهد شد. این مشکل میتواند در مراحل اولیه یا حتی سالها پس از کاشت ایمپلنت بروز کند.
انواع پس زدن ایمپلنت دندان
پس زدن اولیه (Early Implant Failure):
پس زدن ایمپلنت در مراحل اولیه، معمولاً در هفتهها یا ماههای ابتدایی پس از جراحی رخ میدهد. این اتفاق بیشتر به دلیل عفونت، عدم جوش خوردن استخوان یا رعایت نکردن نکات لازم در زمان بهبودی رخ میدهد.
پس زدن دیرهنگام (Late Implant Failure):
این عارضه ممکن است حتی با گذشت چندین سال از کاشت ایمپلنت رخ دهد. دلایلی مانند بیماریهای لثه، عفونتهای مزمن، فشار بیش از حد به ایمپلنت، بیماریهای خودایمنی یا ضعف در سیستم ایمنی از عوامل رایج این اتفاق هستند.
علائم پس زدن ایمپلنت دندان که باید بشناسید
نکته مهم در زمان پس زدن ایمپلنت دندان، اقدام به موقع است. برای اینکه بتوانید در چنین شرایطی خود را سریعا به دندانپزشکتان برسانید، باید با علائم عدم پذیرش ایمپلنت آشنا باشید. اگر یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کردید احتمالا ایمپلنت شما در حال پس زده شدن باشد:
- درد مداوم یا تشدید شونده در ناحیه ایمپلنت
- لقی یا حرکت کردن ایمپلنت
- التهاب، تورم یا قرمزی در اطراف لثه
- خروج چرک یا خونریزی غیرعادی
- بوی بد دهان یا مزه ناخوشایند مداوم
- احساس درد غیر طبیعی در هنگام جویدن یا صحبت کردن
- فرورفتگی یا خوردگی لثه در اطراف ایمپلنت
- بروز علائم آلرژی و حساسیت مانند خارش، تورم، التهاب و … در لثه
- تب شدید و غیر قابل کنترل در روزهای ابتدایی بعد از کاشت
چرا لثه ایمپلنت را پس میزند
آگاهی از دلیل پس زده شدن ایمپلنت باعث میشود که بهتر با این موضوع مقابله کنید. در ادامه مهمترین علتهای این عارضه را با هم بررسی خواهیم کرد.
۱. بروز عفونت:
عفونت بافتهای اطراف ایمپلنت، اولین و شایعترین دلیل پس زدن است. بهداشت نامناسب دهان و دندان، عامل اصلی این عفونتهاست. گاهی مواقع مراجعین بعد از جراحی ایمپلنت دندان، شستشوی دهان را به درستی انجام نمیدهند. به همین دلیل باکتریها به لثه نفوذ کرده و باعث بروز عفونت میشوند. البته همیشه عدم رعایت بهداشت از سوی بیماران نیست. اگر دندانپزشک در زمان جراحی لثه و کاشت ایمپلنت، نکات استریل را رعایت نکند نیز میتواند موجب بروز این عارضه شود.
۲. عدم اتصال کامل ایمپلنت به استخوان:
بعد از کاشت ایمپلنت، کم کم پایه فلزی به استخوان فک جوش میخورد و بدین شکل در مکان خود ثابت میشود. حال ممکن است بدن نتواند این روند را به درستی طی کند. در این شرایط ایمپلنت در جای خود حرکت میکند و پس زدن ایمپلنت دندان اتفاق خواهد افتاد.
۳. بیماریهای مربوط به سیستم ایمنی:
در بیماریهای خود ایمنی مانند رماتیسم، لوپوس، ام اس و … سیستم ایمنی بدن به بافتها و اندامهای خودی حمله میکند و به آنها آسیب میزند. در چنین شرایطی بدن ممکن است ایمپلنت را نیز یک عامل خارجی شناسایی کند و آن را مورد حمله قرار دهد.
۴. حساسیت به تیتانیوم
جنس پایههای ایمپلنت، معمولا از فلز تیتانیوم است. این فلز سازگارترین عنصر با بدن انسان شناخته شده است. با این حال در موارد بسیار نادری ممکن است برخی افراد به تیتانیوم واکنش دهند و لثه آنها دچار حساسیت شود.
۵. آسیب به بافت اطراف ایمپلنت
اگر در اثر ضربه شدید یا فشار بیش از حد پس از کاشت ایمپلنت، به بافت لثه یا اعصاب موجود در آن ناحیه آسیبی وارد شود. در این شرایط نیز پس زدن ایمپلنت دندان بسیار محتمل خواهد بود.
چگونه از پس زدن ایمپلنت دندان جلوگیری کنیم
پیشگیری از پس زدن ایمپلنت دندان از درمان آن بسیار راحتتر و کم هزینهتر خواهد بود. بنابراین با انجام اقدامات زیر از بروز این مشکل پیشگیری کنید:
- رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان: با رعایت بهداشت اولین عامل عدم پذیرش ایمپلنت یعنی عفونت را ریشه کن میکنید. به طور مرتب از مسواک، نخ دندان و دهانشویه استفاده کنید تا هیچ باکتریای در محل ایمپلنت تجمع نکند.
- تغذیه مناسب پس از انجام کاشت ایمپلنت: تا زمانی که ایمپلنت به طور کامل به استخوان جوش نخورده است، از خوردن غذاهای سفت خودداری کنید. جویدن زیاد میتواند پایه ایمپلنت را لق کند.
- دقت در انتخاب دندانپزشک: با انتخاب بهترین متخصص ایمپلنت دندان، یک جراحی بدون عوارض و مطمئن را پشت سر میگذارید. همچنین بعد از کاشت ایمپلنت به طور منظم و طبق دستور پزشک، به ایشان مراجعه کنید.
- ترک مصرف سیگار: با مصرف دخانیات در خون رسانی به بافت آسیب دیده، اختلال ایجاد میشود. در این صورت روند بهبودی طولانیتر شده و لثه بیشتر در معرض عفونت و آسیب قرار میگیرد.
درمان پس زدن ایمپلنت
1. در مراحل اولیه:
اگر عفونت یا التهاب به موقع تشخیص داده شود، با آنتیبیوتیک و بهداشت دهان مناسب میتوان از پس زدن کامل جلوگیری کرد.
2. در موارد شدید:
در صورت شکست کامل، ایمپلنت باید خارج شده و ناحیه آسیبدیده درمان شود. پس از بهبودی کامل (که ممکن است چند ماه طول بکشد)، در برخی موارد امکان کاشت مجدد وجود دارد.
3. جراحی پیوند استخوان:
در صورت تحلیل استخوان، ممکن است نیاز به پیوند استخوان باشد تا پایه مناسبی برای ایمپلنت جدید فراهم شود.
جمعبندی
پس زدن ایمپلنت دندان گرچه نادر است، اما عارضهای جدی محسوب میشود که نیازمند توجه فوری است. با رعایت بهداشت دهان، انتخاب پزشک مجرب و اقدامات پیشگیرانه، میتوان این خطر را به حداقل رساند و از مزایای بلند مدت ایمپلنت بهرهمند شد.